28 juni 2022

Radio Zwolle

Het geluid van de regio

olpersteine voor homosexuele slachtoffers


Bron/foto: #Stolpersteine.app
ZWOLLE- Op dinsdag 3 augustus worden in Amsterdam de eerste Stolpersteine in Nederland geplaatst voor homosexuele slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog.

Seks tussen twee mensen van gelijke sexe was in Duitsland al voor de machtsovername door de nazi’s strafbaar volgens paragraaf 175 van de grondwet.
Na de machtsovername werden homo’s tot staatsvijand verklaard. Vooral Berlijn was een stad met een actieve homobeweging en daar waren cafés en werden tijdschriften uitgegeven. Rond 1935 werd homoseksueel contact steeds strenger bestraft, ontmoetingsplaatsen waren massaal gesloten.

Tussen 1933 en 1945 zijn zeker tienduizend mannen gearresteerd vanwege hun seksuele geaardheid. De arrestanten kwamen voor een groot deel in de concentratiekampen terecht, en moesten daar een roze driehoek dragen als merkteken.


De focus van de nazi’s lag op het contact tussen mannen, vrouwen werden buiten beschouwing gelaten. Tijdens de bezetting in Nederland werd ook hier homoseksualiteit (tussen mannen) verboden en in verhouding tot Duitsland is het aantal arrestaties op deze grond beperkt gebleven.
Arrestatie op deze grond was in deze periode van de geschiedenis voor de arrestant en zijn familie een groot schandaal.

De Duitse verordening tot vervolging van homoseksuelen werd na 5 mei 1945 afgeschaft. Toch bleef artikel 248bis, op basis waarvan ook voor de oorlog al diverse homoseksuelen waren veroordeeld, van kracht tot 1971. Opmerkelijk genoeg nam in de jaren tussen 1946 en 1949 het aantal arrestaties ten opzichte van de periode voor en tijdens de oorlog toe. Dit kwam door een tijdelijke, morele paniek als gevolg van de snel veranderende zeden na de bevrijding.


Na de oorlog mocht het blad Levensrecht weer verschijnen. Er werd geoordeeld dat de oprichters zich voor en tijdens de oorlog goed hadden gedragen. Een min of meer bovengronds bestaan kwam de autoriteiten bovendien goed uit om alles beter in de gaten te houden.